14-09-09 Loonaanpassingen op 1 januari 2010
Aan de hand van de vooruitzichten van het Planbureau overloopt Acerta voor u de voorziene indexeringen van de lonen op 1 januari 2010.
Vast tijdstip
De afgelopen jaren wijzigden nogal wat sectoren hun indexmechanisme: in plaats van een de lonen aan te passen wanneer de inflatie een vooraf vastgelegd peil bereikt (bijvoorbeeld + 2 % ten opzichte van het peil bij de vorige aanpassing), laat de meerderheid van de sectoren de lonen nu aanpassen op een vast tijdstip: op dat tijdstip wordt nagegaan hoeveel de inflatie is gedaald of gestegen ten opzichte van het tijdstip waarop de vorige aanpassing is gebeurd. Nogal wat sectoren, waaronder de grootste bediendensector PC 218 en recent nog het PC 140.040 voor het goederenvervoer, legden dit tijdstip vast op 1 januari.
Inflatie en deflatie
Merk in de vorige paragraaf het gebruik van de neutrale term aanpassen op: veruit de meerderheid van de cao's gebruiken de term aanpassen of wijzigen: een stijging van de indexcijfers (inflatie) doet de lonen stijgen, en daling van de indexcijfers (deflatie) doet de lonen dalen (= negatieve indexering). Een aantal cao’s voorzien dat een eerste negatieve indexering wordt geneutraliseerd, en verrekend met de eerstvolgende positieve index. Ook wanneer dit niet voorzien is in het sectorale indexeringsmechanisme, kan dit ad hoc door de sociale partners worden overeengekomen. Het uitgangspunt is evenwel dat ook negatieve indexeringen moeten worden toegepast, wat volgens de tekst van de cao in het paritair comité 218 het geval zou zijn bij een negatieve indexering op 1 januari 2010.
De prognoses
Waarmee we bij de prognoses voor 1 januari 2010 zijn beland. Het viermaandelijks gemiddelde van de gezondheidsindex dat voor de indexeringen van de lonen wordt gebruikt, lag voor augustus ’09 (110,65) nog steeds lager dan voor augustus ’08. (110,73) Mocht een sector een jaarindexering op 1 september toepassen (quod non), zou dit tot een negatieve indexering en dus een vermindering van de lonen met 0,07 % geleid hebben. Dit duidt al aan dat de indexeringen op 1 januari 2010 ver onder de verhogingen op 1 januari 2009 zullen blijven. (4,51 % in PC 218 op 1 januari 2009)
De prognoses van het Planbureau bevestigen dit, en leveren negatieve cijfers af: - 0,30 % op 1 januari 2010 voor het PC 218; - 0,32 % voor de sectoren die gebruik maken van het viermaandelijks gemiddelde op 30 november (o.a. voedingindustrie); - 0,28 % tenslotte voor de sectoren die gebruik maken van het viermaandelijks gemiddeld op 31 december. (o.a. land- en tuinbouw)
Spil overheid niet overschreden in 2009
Het onderscheid tussen loonaanpassingen op een vast tijdstip en aanpassingen met een vast percentage dook al in de inleiding op. Waar de privé (profit-) sector massaal gebruik maakt van aanpassingen op een vast tijdstip, passen de verschillende overheden de wedden van de ambtenaren aan met een vast percentage. Wanneer het viermaandelijks gemiddelde de spilindex (die 2 % hoger ligt dan de vorige) overschrijdt, verhogen de wedden met 2 %. In 2008 werd de spil drie keer overschreden, in 2009 is de kans op zelfs maar één overschrijding quasi-nihil. Volgens de huidige prognoses van het Planbureau, zal de spilindex “van het openbaar ambt en de sociale uitkeringen” (112,72) pas in december 2010 worden overschreden.
Omwille van de gedaalde indexcijfers, is met een viermaandelijks gemiddelde van 110,65 op dit ogenblik is een “onderschrijding” van de in augustus 2008 overschreden spilindex van 110,51 niet uitgesloten. Ook de prognoses van het Planbureau flirten met een “onderschrijding“ van de lagere spil van de overheid (110,51), maar blijven er net boven. Het dieptepunt van het viermaandelijks gemiddelde voorspellen zij immers reeds in september 2009 op 110,55. De wedden van de ambtenaren alsook de hieraan gekoppelde uitkeringen en vergoedingen zouden dus net buiten schot blijven.
Bron: prognoses Planbureau: www.plan.be “Indexcijfer & inflatievooruitzichten” in de rechterbalk (Prognoses gepubliceerd op 1 september ’09)
