03-02-10 ACERTA onderzoek: 11 % werknemers ontsnapt aan negatieve loonindexering
Grote bedrijven passen de negatieve index op een consequente manier toe
Op basis van een onderzoek bij de klanten van Acerta Sociaal Secretariaat blijkt dat slechts 4 percent van de werkgevers de negatieve indexering van de lonen niet hebben toegepast. Aangezien het hier vooral om een maatregel gaat die werd toegepast door grote bedrijven, kon toch nog 11 percent van de werknemers aan een negatieve loonindexering ontsnappen. Belangrijk is dat de houding van de werkgever op het gebied van negatieve indexering niet beïnvloed wordt door het statuut van de werknemer (bediende vs. arbeider).
2010 kondigde zich aan met een negatieve inflatie op jaarbasis. Voor een aantal belangrijke sectoren, die slechts 1 keer per jaar de lonen van hun werknemers indexeren, had dit tot gevolg dat - met ingang van 1 januari 2010 - de lonen van de medewerkers zouden dalen. Dit was ondermeer het geval voor de 300.000 bedienden die onder het Aanvullend Paritair Comité voor Bedienden (PC 218.00) vallen, voor de voedingsnijverheid, de horeca, land- en tuinbouw en de sector van de elektriciens.. In het Aanvullend Paritair Comité voor Bedienden moest deze negatieve inflatie leiden tot een loonsvermindering met ingang van 1 januari met 0.43%.
Werkgeversorganisaties twijfelden er niet over om de negatieve indexering van de lonen toe te passen. Dit niet doen, zou immers neerkomen op een loonsverhoging en een verslechtering van onze concurrentiepositie. Bovendien werd tijdens het Inter-professionele overleg eind 2008 afgesproken dat ook in deze crisistijden aan de werknemers nog een beperkte loonsverhoging kon worden toegekend, al dan niet in de vorm van eco-cheques. Vakbonden van hun kant konden niet anders dan zich neer te leggen bij de toepassing van de negatieve index. Een andere houding aannemen zou immers betekenen dat zij de automatische indexkoppeling zelf in vraag zouden stellen.
Acerta heeft de toepassing van de negatieve indexering onderzocht bij de klanten van Acerta Sociaal Secretariaat. Uit die bevraging blijkt nu dat slechts 4 percent van de werkgevers, voor wie een negatieve indexering van toepassing was, beslist heeft deze niet toe te passen. Toch blijkt nog dat ongeveer 11 percent van het aantal betrokken werknemers ontsnappen aan een negatieve aanpassing van hun loon. Verhoudingsgewijs hebben meer grote dan kleine werkgevers beslist om de negatieve indexaanpassing niet toe te passen. Bij de ondernemingen met meer dan 200 werknemers gaat het om 18 percent, bij de categorie van 0 tot 50 werknemers om 3 percent en bij ondernemingen met 50 tot 200 werknemers om 21 percent.
Wat de verschillen tussen de sectoren betreft, besliste de werkgever vooral in de ondernemingen waar bedienden worden tewerkgesteld om de negatieve index niet toe te passen. In het algemeen wordt voor 16 percent van de bedienden dit niet toegepast, terwijl dit slechts 5 percent is bij arbeiders. Werkgevers die ressorteren onder het PC 218.00 zijn het meest gul tegenover hun bedienden: liefst 7% van de werkgevers uit deze sector past de negatieve index niet toe (ongeveer 19% van de bedienden die in deze sector zijn tewerkgesteld kunnen dus in 2010 hetzelfde loon blijven verdienen). Dit is te verklaren doordat veel van deze ondernemingen echte dienstverstrekkers zijn (intern in een groep of extern) bij wie het menselijk kapitaal geldt als de belangrijkste productiefactor.
Uit de gegevens van Acerta blijkt zeer duidelijk dat in die bedrijven waar een werkgever beslist om de negatieve indexatie niet toe te passen, niet gediscrimineerd wordt tussen arbeiders en bedienden. De houding tegenover de negatieve index is dus statuut-neutraal voor de ondernemingen.
